Diskin vurma müayinəsi təkər diskinin fırlanma zamanı həndəsi dəqiqliyinin yoxlanılması xidmətidir. Bu müayinə diskin əyilmə, ovalıq və digər deformasiyalarını müəyyən etməyə imkan verir və vibrasiya, sükan titrəməsi, qeyri-bərabər şin aşınması kimi problemlərin səbəblərinin aşkar edilməsində mühüm rol oynayır.

Disk vurmasının növləri

Radial vurma

• Disk fırlanarkən radius istiqamətində (yuxarı-aşağı) yaranan sapmadır.

• Radial vurma əsasən təkərin şaquli vibrasiyasına səbəb olur.

Aksial (yan) vurma

• Diskin yan səthinin fırlanma zamanı sağa - sola sapmasıdır.

• Aksial vurma sükan çarxında titrəmə və avtomobilin hərəkət sabitliyinin pozulmasına səbəb ola bilər.

Radius-da diskin vurma müayinəsi

• Disk xüsusi diaqnostika stendinə və ya balans dəzgahına quraşdırılır.

• Dəqiqlik indikatoru (Dial Gauge) diskin ölçülən səthinə yerləşdirilir.

• Disk fırladılaraq radial və aksial sapmalar ölçülür.

• Ölçmə nəticələri istehsalçının texniki normativləri ilə müqayisə edilir.

• Normadan artıq sapma aşkar edildikdə diskin bərpası və ya yenisi ilə əvəz olunması barədə qərar verilir.

Qəbul olunan normativlər

• Minik avtomobillərinin yüngül lehimli disklərində radial və aksial vurmanın adətən 0,5–1,0 mm həddini keçməsi tövsiyə edilmir.

• İcazə verilən sapma həddi diskin tipi və avtomobil istehsalçısının texniki göstərişlərindən asılı olaraq dəyişə bilər.

Disk vurma müayinəsinin əhəmiyyəti

• Sükan titrəməsinin və vibrasiyanın səbəbini müəyyən etməyə kömək edir.

• Şinlərin qeyri-bərabər aşınmasının qarşısını almağa kömək edir.

• Təkər balanslaşdırmasının dəqiqliyini artırır.

• Avtomobilin idarəetmə sabitliyini və hərəkət təhlükəsizliyini təmin edir.

Qeyd: Diskdə normadan artıq deformasiya aşkar edildikdə onun bərpası və ya yenisi ilə əvəz olunması barədə qərar diskin texniki vəziyyəti və istehsalçının tələbləri nəzərə alınmaqla qəbul edilir.

Diskin radial əyriliyinin düzəldilməsi deformasiyaya uğramış təkər diskinin radial vurmasının xüsusi avadanlıqlar vasitəsilə istehsalçı normativlərinə uyğun vəziyyətə qaytarılması prosesidir. Bu xidmət diskin fırlanma dəqiqliyini bərpa edir, vibrasiyanı azaldır və təhlükəsiz istismarı təmin edir.

Radius-da diskin radial əyriliyinin düzəldilməsi

Fiksasiya

• Disk xüsusi bərpa dəzgahında mərkəzdən etibarlı şəkildə bərkidilir.

• Düzəldiləcək hissəyə sərbəst çıxış təmin edilir.

Mexaniki korreksiya

• Radial əyrilik olan nahiyəyə hidravlik və ya mexaniki bərpa avadanlığı ilə tədricən təzyiq tətbiq edilir.

• Korreksiya yalnız deformasiyaya uğramış hissədə aparılır.

• Materialın zədələnməsinin qarşısını almaq üçün təzyiq mərhələli şəkildə tətbiq edilir.

Aralıq yoxlanılması

• Hər korreksiya mərhələsindən sonra disk fırladılaraq indikator vasitəsilə radial sapma yenidən ölçülür.

• Korreksiya radial vurma istehsalçının icazə verdiyi həddə çatdırılana qədər davam etdirilir.

Son yoxlama və balanslaşdırma

• Disk balans dəzgahında yenidən yoxlanılır.

• Zərurət olduqda əlavə korreksiya aparılır və disk balanslaşdırılır.

Xidmətin məqsədi

• Diskin radial vurmasını normativ həddə endirmək.

• Vibrasiya və sükan titrəməsinin qarşısını almaq.

• Şinlərin qeyri-bərabər aşınmasını azaltmaq.

• Diskin təhlükəsiz və komfortlu istismarını təmin etmək.

Qeyd: Diskdə çat, qırıq və ya konstruktiv möhkəmliyi zəiflədən ciddi zədələr aşkar edildikdə radial əyriliyin düzəldilməsi tövsiyə olunmur. Belə hallarda təhlükəsizlik baxımından diskin yenisi ilə əvəz edilməsi məqsədəuyğundur.