Əyləc yastıqları və disklərinin müntəzəm inspeksiyası avtomobilin təhlükəsiz istismarını təmin edən ən vacib texniki xidmətlərdən biridir. Vaxtında aparılan yoxlama əyləc sisteminin səmərəliliyini qoruyur və sürücü, sərnişinlər, eləcə də digər hərəkət iştirakçıları üçün təhlükəsizliyi artırır.

Radius-da əyləc yastıqlarının inspeksiyası:

Qalınlığın yoxlanılması

• Əyləc yastıqlarının qalınlığı xüsusi ölçü alətləri ilə yoxlanılır.

• Qalınlıq istehsalçının müəyyən etdiyi minimum işçi həddi ilə müqayisə edilir (adətən 3–4 mm).

Aşınmanın qiymətləndirilməsi

• Yastıqların bərabər aşınması yoxlanılır.

• Qeyri-bərabər aşınma olduqda səbəbi müəyyən edilir.

Vizual yoxlama

• Yağ, çirk, qırıntı və digər kənar təsirlərin olub-olmaması yoxlanılır.

• Çatlar, qopmalar və digər zədələr qiymətləndirilir.

İşləmə əlamətlərinin qiymətləndirilməsi

• Səs, titrəmə və ya sürtünmə izləri müşahidə olunduqda əyləc sisteminin texniki vəziyyəti yoxlanılır.

Radius-da əyləc disklərinin inspeksiyası

Disk səthinin yoxlanılması

• Disk səthində çatlar, dərin cızıqlar, həddindən artıq aşınma və yüksək temperaturdan yaranan rəng dəyişiklikləri yoxlanılır.

Disk qalınlığının ölçülməsi

• Diskin qalınlığı xüsusi ölçü alətləri ilə ölçülür.

• Nəticə istehsalçının müəyyən etdiyi minimum qalınlıq göstəricisi ilə müqayisə edilir.

Diskin həndəsi vəziyyətinin yoxlanılması

• Diskdə radial və ya aksial deformasiya (əyilmə) olub-olmadığı yoxlanılır.

• Əyləcləmə zamanı vibrasiyaya səbəb ola biləcək qüsurlar müəyyən edilir.

Əyləc sisteminin inspeksiyasının əhəmiyyəti

• Əyləc sisteminin etibarlı işləməsini təmin edir.

• Əyləc məsafəsinin artmasının qarşısını almağa kömək edir.

• Əyləc zamanı səs, titrəmə və digər nasazlıqların vaxtında aşkar edilməsini təmin edir.

• Əyləc komponentlərinin xidmət müddətini artırır və təhlükəsiz hərəkəti təmin edir.

Qeyd: Əyləc yastıqları və diskləri avtomobil istehsalçısının texniki tələblərinə uyğun olaraq mütəmadi yoxlanılmalı və minimum aşınma həddinə çatdıqda yenisi ilə əvəz edilməlidir.

Əl əyləcinin (park əyləcinin) tənzimlənməsi avtomobilin dayanacaq vəziyyətində təhlükəsiz saxlanılmasını təmin edən texniki xidmət prosedurudur. Əl əyləcinin gedişi normadan artıq olduqda, əyləcləmə zəiflədikdə və ya sistem düzgün işləmədikdə tənzimləmə aparılır.

Radius-da əl əyləcinin tənzimlənməsi:

Salon daxilindən tənzimləmə

• Əl əyləci qolunun örtüyü çıxarılır.

• Tənzimləmə qaykası və ya bolt vasitəsilə trosun gərginliyi istehsalçının normativinə uyğun tənzimlənir.

• Əl əyləcinin gedişi yoxlanılır və adətən 5–7 diş arasında effektiv əyləcləmə təmin edilir.

Arxa təkərlər üzərindən tənzimləmə

• Arxa təkərlər sökülür.

• Əyləc barabanında və ya disk daxilində yerləşən tənzimləmə mexanizmi yoxlanılır.

• Tənzimləmə mexanizmi vasitəsilə əyləc ayaqqabıları və ya tros istehsalçının normativlərinə uyğun sazlanır.

• Təkərlər quraşdırıldıqdan sonra əl əyləcinin işləməsi yenidən yoxlanılır.

Əl əyləcinin tənzimlənməsinin məqsədi

• Avtomobilin dayanacaq vəziyyətində etibarlı saxlanılmasını təmin etmək.

• Əl əyləcinin normal gedişini və əyləcləmə qüvvəsini bərpa etmək.

• Tros və əyləc mexanizmlərinin düzgün işləməsini təmin etmək.

• Təhlükəsizliyi artırmaq və əyləc sisteminin xidmət müddətini uzatmaq.

Qeyd: Əl əyləcinin tənzimlənməsindən əvvəl əyləc yastıqlarının, əyləc disklərinin (və ya barabanlarının), trosların və digər əyləc komponentlərinin texniki vəziyyəti yoxlanılmalıdır. Aşınmış və ya nasaz hissələr tənzimlənməzdən əvvəl yenisi ilə əvəz edilməlidir.

Əyləc mayesinin inspeksiyası əyləc sisteminin etibarlı və təhlükəsiz işləməsini təmin edən vacib texniki xidmət prosedurudur. Əyləc mayesinin səviyyəsi və keyfiyyəti mütəmadi yoxlanılmalıdır, çünki zamanla maye rütubət udaraq öz xüsusiyyətlərini itirə bilər.

Radius-da əyləc mayesinin inspeksiyası:

Maye səviyyəsinin yoxlanılması

• Əyləc mayesinin səviyyəsi genişlənmə çənində yerləşən MIN və MAX işarələri ilə müqayisə edilir.

• Səviyyənin normadan aşağı olması halında sistemdə sızma, əyləc yastıqlarının aşınması və ya digər nasazlıqların olub-olmaması yoxlanılır.

Əyləc mayesinin keyfiyyətinin yoxlanılması

• Əyləc mayesi xüsusi əyləc mayesi test cihazı (Brake Fluid Tester) vasitəsilə yoxlanılır.

• Test cihazı mayedəki rütubət faizini ölçərək onun texniki vəziyyətini qiymətləndirir.

• Ölçmə nəticələri avtomobil istehsalçısının tövsiyə etdiyi normativ göstəricilərlə müqayisə edilir.

• Rütubət normadan artıq olduqda əyləc mayesinin dəyişdirilməsi tövsiyə olunur.

Əyləc mayesinin inspeksiyasının əhəmiyyəti

• Əyləc sisteminin etibarlı işləməsini təmin edir.

• Əyləc mayesinin qaynama temperaturunun azalmasının qarşısını alır.

• Əyləcləmə effektivliyini qoruyur.

• Əyləc sistemində korroziya və daxili nasazlıqların yaranma riskini azaldır.

Qeyd: Əyləc mayesi avtomobil istehsalçısının müəyyən etdiyi texniki xidmət intervalına uyğun olaraq mütəmadi yoxlanılmalı və zərurət yarandıqda istehsalçının tövsiyə etdiyi spesifikasiyaya malik yeni əyləc mayesi ilə əvəz edilməlidir.

Əyləc mayesinin dəyişdirilməsi əyləc sisteminin etibarlı və təhlükəsiz işləməsini təmin edən vacib texniki xidmət prosedurudur. Əyləc mayesi hiqroskopik xüsusiyyətə malik olduğundan zamanla havadan rütubət udur. Rütubətin artması mayenin qaynama temperaturunu aşağı salır, nəticədə əyləcləmə effektivliyi azalır və əyləc sisteminin etibarlılığı zəifləyə bilər.

Radius-da əyləc mayesinin dəyişdirilməsi:

• Əyləc mayesi çəninin qapağı açılır və sistemin vəziyyəti yoxlanılır.

• Çəndəki köhnə əyləc mayesi xüsusi sorucu avadanlıq vasitəsilə çıxarılır.

• Avtomobil istehsalçısının tövsiyə etdiyi spesifikasiyaya malik yeni əyləc mayesi rezervuara əlavə edilir.

• Əyləc sisteminin hava buraxma vintləri vasitəsilə köhnə maye konturlardan mərhələli şəkildə çıxarılır.

• Hər bir təkərin əyləc mexanizmində köhnə maye tamamilə yeni maye ilə əvəz olunana qədər proses davam etdirilir.

• Əməliyyat avtomobil istehsalçısının müəyyən etdiyi ardıcıllığa uyğun şəkildə yerinə yetirilir.

• Dəyişdirmə başa çatdıqdan sonra sistemdə havanın qalmadığı yoxlanılır.

• Əyləc mayesinin səviyyəsi MIN və MAX işarələri arasında normaya uyğun tənzimlənir.

• Əyləc pedalının işləməsi və əyləc sisteminin hermetikliyi yoxlanılır.

Əyləc mayesinin vaxtında dəyişdirilməsinin üstünlükləri

• Əyləcləmə effektivliyini qoruyur.

• Əyləc mayesinin qaynama temperaturunu normativ səviyyədə saxlayır.

• Əyləc sistemində korroziyanın yaranma riskini azaldır.

• Əyləc sisteminin etibarlı və təhlükəsiz işləməsini təmin edir.

Qeyd: Əyləc mayesi avtomobil istehsalçısının müəyyən etdiyi texniki xidmət intervalına və istifadə olunan mayenin spesifikasiyasına uyğun olaraq dəyişdirilməlidir. Müxtəlif tip və spesifikasiyaya malik əyləc mayelərinin qarışdırılması tövsiyə olunmur.

Əyləc yastıqlarının dəyişdirilməsi əyləc sisteminin ən vacib texniki xidmətlərindən biridir. Yastıqlar aşındıqca əyləcləmə effektivliyi azalır, əyləc disklərinin və ya barabanlarının zədələnmə riski artır və avtomobilin təhlükəsizliyi zəifləyir.

Radius-da əyləc yastıqlarının dəyişdirilməsi:

Disk əyləc sistemi

• Avtomobil qaldırılır və təkərlər çıxarılır.

• Əyləc kaliperi sökülür.

• Köhnə əyləc yastıqları çıxarılır və əyləc diskinin texniki vəziyyəti yoxlanılır.

• Kaliper porşeni xüsusi alətlə geri sıxılır.

• Yeni əyləc yastıqları tələb olunan sürtünməyən təmas nöqtələrinə xüsusi əyləc pastası tətbiq edilməklə yerinə quraşdırılır.

• Kaliper yenidən quraşdırılır və bərkidici boltlar istehsalçının tövsiyə etdiyi sıxma momentinə uyğun bərkidilir.

• Təkərlər quraşdırılır və boltlar dinamometrik açarla normativə uyğun sıxılır.

• Əyləc pedalı basılaraq sistemin işləməsi yoxlanılır və sınaq yürüşü həyata keçirilir.

Baraban əyləc sistemi

• Avtomobil qaldırılır və təkərlər çıxarılır.

• Əyləc barabanı sökülür.

• Köhnə əyləc yastıqları, yaylar və digər bərkidici elementlər çıxarılır.

• Əyləc mexanizmi təmizlənir və texniki vəziyyəti yoxlanılır.

• Yeni əyləc yastıqları və yaylar quraşdırılır.

• Baraban və təkərlər yerinə quraşdırılır.

• Əyləc sistemi yoxlanılır və sınaq yürüşü həyata keçirilir.

Əl əyləci yastıqlarının dəyişdirilməsi

• Əl əyləci tam boşaldılır.

• Avtomobil qaldırılır və təkərlər çıxarılır.

• Əyləc diski və ya baraban sökülərək əl əyləci mexanizminə çıxış təmin edilir.

• Köhnə əl əyləci yastıqları və yaylar çıxarılır.

• Yeni əl əyləci yastıqları və yaylar quraşdırılır.

• Əl əyləci mexanizmi tənzimlənir.

• Əyləc diski və ya baraban, daha sonra təkərlər yerinə quraşdırılır.

• Əl əyləcinin işləməsi və saxlanma qüvvəsi yoxlanılır.

Əyləc yastıqlarının vaxtında dəyişdirilməsinin üstünlükləri

• Əyləcləmə effektivliyini qoruyur.

• Əyləc disklərinin və barabanlarının vaxtından əvvəl aşınmasının qarşısını alır.

• Əyləc zamanı səs və vibrasiyanı azaldır.

• Avtomobilin təhlükəsiz və etibarlı istismarını təmin edir.

Qeyd: Əyləc yastıqları həmişə eyni ox üzərində cüt şəkildə dəyişdirilməli, dəyişdirmədən sonra isə əyləc sisteminin işləməsi və əyləcləmə

 effektivliyi mütləq yoxlanılmalıdır.

Əyləc disklərinin və ya barabanlarının dəyişdirilməsi əyləc sisteminin əsas texniki xidmətlərindən biridir. İstifadəyə yararsız hala gəlmiş əyləc disklərinin və ya barabanlarının vaxtında dəyişdirilməsi əyləcləmə effektivliyini qoruyur və sürücü, sərnişinlər, eləcə də digər hərəkət iştirakçılarının təhlükəsizliyini təmin edir.

Radius-da əyləc disklərinin dəyişdirilməsi (Disk əyləc sistemi):

• Avtomobil qaldırılır və təkərlər çıxarılır.

• Əyləc kaliperi və əyləc yastıqları sökülür.

• Köhnə əyləc diski çıxarılır.

• Təkər topunun (Hub) oturma səthi təmizlənir və yoxlanılır.

• Yeni əyləc diski quraşdırılır.

• Əyləc yastıqları və kaliper yenidən quraşdırılır.

• Təkərlər quraşdırılır və boltlar istehsalçının tövsiyə etdiyi sıxma momentinə uyğun bərkidilir.

• Əyləc mayesinin səviyyəsi yoxlanılır.

• Əyləc sisteminin işləməsi yoxlanılır və sınaq yürüşü həyata keçirilir.

Radius-da əyləc barabanlarının dəyişdirilməsi (Baraban əyləc sistemi)

• Avtomobil qaldırılır və təkərlər çıxarılır.

• Köhnə əyləc barabanı sökülür.

• Əyləc yastıqları, yaylar və digər mexanizmlərin texniki vəziyyəti yoxlanılır.

• Yeni əyləc barabanı quraşdırılır.

• Əyləc yastıqları və yaylar yerinə quraşdırılır və tənzimlənir.

• Təkərlər quraşdırılır və istehsalçının tövsiyə etdiyi sıxma momentinə uyğun bərkidilir.

• Əyləc mayesinin səviyyəsi yoxlanılır.

• Əyləc sisteminin işləməsi yoxlanılır və sınaq yürüşü həyata keçirilir.

Elektron əl əyləci (EPB) ilə təchiz olunmuş avtomobillər

• Elektron əl əyləci (EPB – Electronic Parking Brake) olan avtomobillərdə xidmətə başlamazdan əvvəl sistem xüsusi diaqnostika avadanlığı vasitəsilə servis rejiminə keçirilir.

• Əyləc disklərinin, barabanlarının və ya yastıqlarının dəyişdirilməsi başa çatdıqdan sonra EPB sistemi yenidən aktivləşdirilir, kalibrlənir və işləməsi yoxlanılır.

Əyləc disklərinin və barabanlarının vaxtında dəyişdirilməsinin üstünlükləri

• Əyləcləmə effektivliyini qoruyur.

• Əyləc zamanı vibrasiya və səsin qarşısını alır.

• Əyləc sisteminin etibarlı işləməsini təmin edir.

• Avtomobilin təhlükəsiz istismarına kömək edir.

Qeyd: Əyləc diskləri və ya barabanları həmişə eyni ox üzərində cüt şəkildə dəyişdirilməli, dəyişdirmədən sonra isə əyləc sisteminin tam işlək vəziyyətdə olduğu yoxlanılmalıdır.